Okkara tjóðarsøga
57°35′46,7′′N 13°41′14,3′′V / 57,596306°N 13,687306°V
Rockall er ein óbygd oyggj og umstrítt øki, sum liggur í Norðuratlantshavinum. Í 1955 gjørdist tað seinasta stað á jørðini, sum bretska ríkið hertók og í 1972 varð tað formliga innlimað í Skotland. Tó fellur økið undir kappingarfør altjóða krøv. Írland viðurkennir til dømis ikki kravið hjá Bretlandi um oynna ella tilhoyrandi landasjógvin.
Vónandi at víðka sín einkarrætt til oljukeldur, fiskiskap og annað náttúrutilfeingi, umframt Bretland; Ísland, Írland og Danmark (umvegis Føroyar) meta seg eisini vera rætta eigaran av vøtnunum kring lítla einstøka grótið.
Í 1997 hertóku Greenpeace-aktivistar, sum vóru varugir við fyritøkur, sum kannaðu Rockall’s sjógv fyri olju, oynna í met 42 dagar. Í tí tíðini stovnaðu tey eina mikrotjóð, sum var kend sum Global State of Waveland fyri at økja um tilvitanina (Í 1999 gjørdist mikrotjóðin óvirkin, eftir at fyritøkan, sum rak heimasíðuna hjá henni, fór í gjøgnum). Sama ár staðfesti Bretland UNCLOS, og gavst við sínum fyrra pástandi um, at Rockall víðkaði um EEZ í Bretlandi.
Í havrættarsáttmálanum hjá Sameindu Tjóðum (UNCLOS) er ásett, at “Grót, sum ikki kann halda mannabústað ella búskaparlív uppi av sær sjálvum, mugu ikki hava nakað einkarætt búskaparøki ella landgrunn”.
Higartil hava bert 148 einstaklingar nakrantíð sett fótin á Rockall, og eingin hevur vitjað Rockall síðani 2023.
Rockall er (alt eftir hvussu tú sært) terra nullius.
Mikronatiónsverkætlanin
Rockall (mikrotjóðin) er ein verkætlan, sum kreativt kannar vegamótið millum fullveldi og satiru, sum amboð til at økja um tilvitanina um sosial, politisk og umhvørvismál kring heimin.
Hvat er ein mikrotjóð?
Ein mikrotjóð er ein eind, sum sigur seg vera eitt fullveldisríki, men í veruleikanum ikki hevur nakra altjóða viðurkenning (heldur sum øll hini pástandirnir um Rockall). Við performativu og symbolsku nýtsluni av ríkisfelagsskapinum kann ein mikrotjóð virka sum eitt slag av politiskum og listarligum úttrykki.
Hvør er uppgávan hjá hesi mikrotjóðini?
Meðan henda mikrotjóðin er ein spælandi kanning av, hvat eitt tjóðarríki kann vera, og hvussu fólk kunnu stýra sær sjálvum, hevur okkara endamál altíð verið at gera hana til eina endamálsdrivna verkætlan.
Við atliti at søguni hjá Rockall sum endaliga økið hjá bretsku keisaraútbyggingini, er okkara verkætlan miðvís í at økja um tilvitanina um órættvísið, sum fór fram í Bretlandi og kring heimin undir kolonialismuni. Mál sum veðurlagsbroytingar, ríkidømisójavni, vápnað ósemja og lívfrøðiligt margfeldi hava verið forsterkað av arvunum frá heimsveldinum. Okkara svar uppá hetta sum mikrotjóð er at taka ognarrættin til hesa søgu og stuðla leiðum, har vit kunnu rætta feilirnar í fortíðini. Okkara tungu í vødda spott av bretska ríkinum og tess leivdum, sum í dag eru til sum skattahimmal ella strategiskar hernaðarligar útpostar, virkar sum kritikkur av samtíðar bretska ríkinum.
Vit fara at brúka okkara pall til at stuðla; burðardygga menning, mannarættindi, veðurlagsbroytingarloysnir og ósemjuloysn. Vit trúgva brennandi uppá at standa upp fyri altjóðarætti og at rópa altjóða samfelagið, tá tað ikki megnar at fremja mannaættarinnar áhugamál.
Rockall søkir ikki altjóða viðurkenning, tó søkja vit diplomatisk bond frá medmikronaitons ella aspirantríkjum. Júst sum ein vanlig tjóð hava vit okkara egna flagg, sálm, lógir, ítróttarlið og flotta merch.
At enda royna vit bara at gera eitt gott ting, samstundis sum vit hava tað stuttligt.
Kanska hevði tú hug at verið forseti onkuntíð? :)
